नेपाल सरकार
राष्ट्रिय दलित आयोग
English | √ नेपाली
map
गृहपृष्ठ » उदेश्यहरु

उदेश्यहरु

आयोगको उद्धेश्य

 

  •  जातीय अधारमा विद्यमान आर्थिक,  सामाजिक, शैक्षिक, राजनितिक – प्रशासनिक तथा धार्मिक–सास्कृतिक विभेदको पूर्ण अन्त्य गरी दलित समुदायलाई मानव विकासका दृष्ट्रिले सशक्तिकरण गर्दै राज्यका हरेक अङ्ग, तह र निकायमा  समानुपातिक सहभागिता, समाजमा सम्मानपूर्ण जीवनयापनको वातावरणको विकास गर्ने,
  •  मानव विकास सूचाङ्कमा नेपाली समाजका अन्य जाती,समुदाय सरह दलित समुदायको  जीवनस्तर वनाउदै समान हक, अधिकार, सम्मान, अवसर र सुविधाहरु उपभोग गर्ने सक्ने वातावरण निमार्ण गर्नु नै  राष्ट्रिय दलित आयोगको उद्धेश्य रहेको छ ।

  

  उद्धेश्य प्राप्तिका लागि रणनीति

 

  •  सदियौं देखिको जातीय भेदभाव र छुवाछुत व्यवहार अन्त्यका लागि विद्यमान कानूनी व्यवस्थाहरुको संशोधन गर्ने ।
  •  जातीय विभेद विरुदका राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय कानूनहरुको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि आवश्यक संयन्त्र निर्माण गर्न राजयलाई दवाव दिने ।
  • सवै किसिमका जातीय भेदभाव र छुवाछुत व्यवहारलाई पूर्ण अन्त्यका लागि जनस्तरमा सामाजिक चेतनामूलक कार्यक्रम चलाउने ।
  • आर्थिक क्षेत्रको विकासका लागि दलित समुदायको परम्परागत सिप व्यवसायलाई आधुनीकरण गरी राज्यद्धारा बजार व्यवस्था गराउन राज्यका नीति निर्माण तहमा प्रभाव पार्ने,
  •  सवैका लागि शिक्षा भन्ने नारालाई दलितका लागि निशुल्क र अनिर्वाय शिक्षाको नीति लागू गर्न पहल कदमी गर्ने ।
  •  बहुदलीय संसदीय शासन व्यवस्थामा शासन संचालनको मुख्य वागडोर राजनीाितक दलहरुको हातमा हुने भएकोले राजनीतिक दलहरु दलित मैत्री वनाउन नीतिगत  भुमिका खेल्ने ।
  •  राज्यका सवै अंङ्ग, तह र निकायमा दलित समुदायको समानुपातिक सहभागिताका लागि राज्यका सवै क्षेत्रमा कानूनी,  राजनीतिक  तथा सामाजिक –साँस्कृतिक अभिमुखिकरणको अभियान चलाउने ।
  •  दलित समुदायको आर्थिक , शैक्षिक, सामाजिक तथा राजनीतिक सशक्तिकरणका लागि सरकारलाई नीति निर्मााण तहमा परार्मश सहयोग पु¥याउने ।

   

आयोगको काम, कर्तव्य र अधिकार

  •  दलित वर्गको हक, हित र अधिकारको निर्वाध उपयोग गर्न पाउने वातावरण सिर्जना गर्न आवश्यक पर्ने कार्यहरु गर्ने ।
  •  उल्लेखित कार्य गर्न आवश्यक पर्ने प्रचलित  कानून र नेपाल सरकारको नीति नियममा समयानुकुल संशोधन गर्न सिफारिस गर्ने,
  • नेपाल पक्ष भएको जातिभेद विरुद तथा मानव अधिकार सम्वन्धी अन्तराष्ट्रिय दस्तावेजहरु कार्यान्वयनको लागि आवश्यक पर्ने रणनीति र कार्यनीति तर्जुमा  गरी नेपाल  सरकार समक्ष कार्यान्यवनका लागि सिफरिस गर्ने  ।
  •  दलित वर्गको उत्थान एवं विकास कार्यमा सम्लग्न गैर सरकारी संस्थाको कामकारवाहीको समन्वय र अनुगमन गर्ने ।
  • दलित वर्गको उत्थान र विकासका लागि सामाजिक भेदभाव, छुवाछुत र परम्परागत संस्कारलाई हटाउन सामाजिक जागरणका कार्यक्रमहरु बनाई गैर सरकारी संस्था मार्फत कार्यान्वयन गराउने ।
  •  दलित वर्ग प्रति समाजमा कुनै भेदभावभावपूर्ण एवं गैरकानूनी कार्य भएमा सो को उजुरी सुनी प्रंचलित  कानूनबमोजिम गर्ने गराउने ।
  •  दलित अपांग वालवालिकाहरु तथा दलित महिलाहरुको हक, हितको संरक्षण र विकासमा मूल प्रवाहीकरणको लागि विषेश व्यवस्था गर्न पहल गर्ने  ।
  •  राष्ट्रिय मानव अधिकार कार्ययोजना २०६१ लार्य समेत मध्यनजर गरी दलित वर्गको  उत्थान तथा सशक्तिकरणको लागि विभिन्न निकायवाट संचालन  भएका कार्यक्रमहरुको अभिलेख तयार गरी अनुगमन तथा समन्वय गर्ने ।
  •  राष्ट्रिय दलित आयोग सम्वन्धी उपयूक्त कानूनी व्यवस्था गर्न आवश्यक विधेयक मस्यौदा तयार गर्ने ।
  •  दलित समुदायको  पहिचान र एकीन गरी प्रकाशन गर्ने ।